همایش ها و کلاس های المپیاد

بسته هفتگی الیگام

فصلنامه همگام

گنجینه المپیاد فیزیک
معرفی المپیاد فیزیک

المپياد جهاني فيزيک مسابقه اي است بين المللي در فيزيک و براي دانش آموزان دبيرستاني. اولين اين مسابقات در سال 1967 در ورشو (لهستان) برگزار شد. از آن تاريخ به بعد اين المپيادها به جز سه سال (1973، 1978، و 1980) همه ساله در يکي از کشورهاي جهان برگزار شده است.در اين اولين المپياد دعوتنامه براي کشورهاي اروپاي مرکزي ارسال شده بود و چهار تيم که عبارت بودند از بلغارستان، چکسلواکي، مجارستان، و روماني اين دعوت را پذيرفتند (با در نظر گرفتن دانش آموزان کشور ميزبان، لهستان، پنج تيم در مسابقه حضور داشتند. ). در اين المپياد يک روز به امتحان نظري و يک روز به امتحان تجربي اختصاص داشت. نکته قابل توجه اين بود که دانش آموزان مي بايست صبر مي کردند تا برگه هاي امتحاني آنها تصحيح شود. به اين ترتيب دو روز وقت آزاد داشتند که براي آنها سفري تفريحي با هواپيما در داخل لهستان تدارک ديده شد.


دومين المپياد بلافاصله سال بعد در مجارستان ترتيب يافت. در اين المپياد به تعداد کشورهاي شرکت کننده سه کشور آلمان شرقي، اتحاد جماهير شوروي، و يوگسلاوي اضافه شده بود. در دومين المپياد نيز مانند المپياد اول تيم هر کشور از سه دانش آموز و يک سرپرست تشکيل مي شد. در اين المپياد مجمع عمومي نيز تشکيل و اساسنامه برگزاري المپيادها تصويب شد. جالب اين که با گذشت سال ها بنيان اين اساسنامه هنوز تغيير نکرده است.


المپياد سوم در 1969 در چکسلواکي، المپياد چهارم در 1970 در اتحاد جماهير شوروي، و المپياد پنجم سال بعد در بلغارستان برگزار شد. در اين المپياد اخير بود که تعداد دانش آموز شرکت کننده براي هر تيم به پنج نفر ارتقاء يافت. از المپياد ششم که در 1972 در روماني برگزار شد براي اولين بار کشورِِِي غير اروپايي يعني کوبا و کشوري از اروپاي غربي يعني فرانسه نيز شرکت کردند. گرچه تعداد کشورهاي شرکت کننده در المپيادها افزايش يافته بود اما متأسفانه هيچ کشوري ميزباني المپياد سال 1973 را نپذيرفت و در حالي که احساس مي شد برگزاري اين المپيادها از بين مي رورد لهستان پذيرفت بار ديگر ميزبان المپياد 1974 باشد. لهستان در اين سال براي اولين بار از تيم کشور آلمان غربي نيز براي حضور در المپياد دعوت کرد. ميزبان المپياد سال 1975 آلمان غربي بود. در اين سال در مجمع عمومي تغييراتي در اساسنامه المپياد به تصويب رسيد. مهمترين اين تغييرات يکي کم کردن تعداد پرسشهاي امتحان نظري از چهار سئوال به سه سئوال بود؛ ديگري کم کردن تعداد زبان هاي مورد استفاده از چهار زبان روسي، انگليسي، آلماني، و فرانسوي، به تنها دوزبان روسي و انگليسي بود؛ و سومين تغيير قراردادن يک روز استراحت ميان امتحان نظري و عملي براي دانش آموزان بود. در سالهاي 1975، 1976، و 1977 المپياد به ترتيب در کشورهاي آلمان شرقي، مجارستان (براي بار دوم)، و چکسلواکي (براي بار دوم) برگزار شد.

در سال 1984 المپياد در کشور سوئد برگزار شد. در اين المپياد با توجه به تعداد زياد کشورهاي شرکت کننده و هزينه بر بودن برگزاري المپياد ها ، کشور ديگري براي سال هاي بعد داوطلب برگزاري نشد. از اين رو تصميم گرفته شد که دبيرخانه اي ثابت با مسئوليت دکتر گورژوسکي تشکيل شود تا براي برگزاري درازمدت المپيادها برنامه ريزي کند. از آن سال المپيادها مرتبا برگزار شده است و معمولا کشور برگزار کننده براي چندين سال بعد نيز مشخص است.

ایران برای اولین بار در سال 1368 در بیستمین  المپیاد  فیزیک شرکت کرد و توانست 2 مدال برنز و 1 دیپلم افتخار کسب نماید.

نتیجه سایر سالهای المپیاد فیزیک در جدول زیر می باشد:

 لازم به یاد آوری است که در سال 1386 المپیاد جهانی فیزیک در ایران،  در دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار شد. در آن سال 69 کشور  در آزمون شرکت کردند که ایران توانست با کسب 2 مدال طلا ، 2 مدال نقره و 1 مدال برنز در مقام 7 جهان قرار گیرد.


مشاهده اسامی افتخار آفرینان المپیاد فیزیک

دریافت فایل معرفی المپیاد فیزیک

مرحله اول: اين مرحله شامل 40-35 سوال تستي و 11-9 سوال پاسخ كوتاه مي باشد كه زمان پاسخ دهي به تمامي سوالات حدود چهار ساعت مي باشد. اين آزمون معمولا در بهمن هر سال برگزار مي شود. در اين مرحله حدود 800 نفر قبول مي شوند و اجازه شركت در مرحله دوم را مي يابند. جهت قبولي در اين مرحله تسلط به فيزيك سه سال فيزيك دبيرستان و پيش دانشگاهي لازم مي باشد. نكته قابل توجه در آزمون مرحله اول فيزيك اينست كه هر سوال نمره مثبت و منفي جداگانه براي خود دارد.

مرحله دوم: اين مرحله در ارديبهشت ماه هر سال برگزار مي شود و شامل 10-7 سوال تشريحي و يك سوال آزمايشگاه با وسائل ساده مي باشد. در ابتدا آزمون عملي به مدت 45 دقيقه برگزار مي شود و بعد از يك ربع استراحت، آزمون تشريحي به مدت سه تا سه ساعت و نيم برگزار مي شود. از اين آزمون 40 نفر به دوره تابستان راه پيدا مي كنند.

دوره تابستان (مرحله سوم):
تنها دانش آموزان سال سوم دبيرستان رشته رياضي حق ورود به اين دوره را دارند. اين دوره به مدت 9-8 هفته با يك هفته استراحت بين دوره اي برگزار مي شود. اين دوره شامل دو بخش تئوري و عملي مي باشد. بخش تئوري حدود 60% از نمره كل دانش پروژه را تشكيل مي دهد. سطح اين بخش به مراتب بالاتر از سطح مرحله قبل مي باشد. بنابراين كلاس هايي در مباحث مختلف فيزيك از جمله مكانيك، الكترومغناطيس، اختلال و ... در باشگاه دانش پژوهان جوان برگزار مي گردد. همچنين حدود 40% از نمره كل دانش پروژه بر اساس امتحانات آزمايشگاه تعيين مي گردد. در طول اين دوره كلاس هاي عملي، موازي با كلاس هاي تئوري در باشگاه دانش پژوهان جوان برگزار مي شود. بين 8-6 امتحان در هر بخش تئوري و عملي برگزار مي شود. در پايان دوره به 10 نفر برتر مدال طلاي كشوري اهدا مي گردد و به بقيه دانش پژوهان مدال هاي نقره و برنز اهدا مي گردد. 
دوره ده نفر (مرحله چهارم): از اواسط پايين همان سال تا اواسط بهار سال بعد ادامه مي يابد. سطح دوره بسيار بالا، تعداد امتحانات بيشتر و در پايان دوره 5 نفر براي اعزام به مسابقات جهاني انتخاب مي شوند.
  • ریاضیات پایه و حساب دیفرانسیل و انتگرال (از این مباحث به طور مستقیم در آزمون ن ها سوال نمی آید ولی جهت مطالعه مطالب فیزیکی دانستن آنها الزامیست.)
  • مکانیک (دینامیک،سینماتیک)
  • نور هندسی (جهت مطاله این مطالب دانستن مقدمات دانش هندسه و آشنایی  اولیه با مثلثات الزامی است)
  • ترمو دینامیک (حرارت و سیالات)
  • الکتریسیته، مغناطیس و الکترو مغناطیس
مکانیک:
  • فیزیک پایه، جلد 1،  بلت، انتشارات فاطمی

  • فیزیک ، جلد 1، هالیدی، انتشارات نشر دانشگاهی (معمولاً این کتاب به عنوان منبع اصلی برای مطالعه در سطح مرحله اول پیشنهاد میشود. آشنایی با مباحث مشتق و انتگرال میتواند شما را در یادگیری و درک بهتر مطالب این کتاب کمک کند. ولی در صورتی که به این مباحث آشنایی ندارید، نگران نباشید، همچنان می توانید این کتاب را با کمی تلاش مطالعه کنید.)

  • آشنایی با مکانیک، کلپنر، انتشارت مرکز نشر دانشگاهی (معمولاً این کتاب را دانش آموزانی که مکانیک را در حد خوبی آموخته اند ، مطالعه میکنند تا برای مرحله دوم المپیاد فیزیک آماده شوند. این کتاب نیاز به آشنایی کامل با مشتق و انتگرال و دیفرانسیل و بردار دارد. حل مسائل آن به شدت توصیه می شود. از این کتاب فصل های 1، 2 و 4 برای مرحله دوم لازم است. اگر فصل 3 نیز مطالعه شود عالی است.

  • دینامیک کلاسیک، ماریون، مرکز نشر دانشگاهی (این کتاب مناسب مرحله سوم المپیاد فیزیک (دوره تابستان) المپیاد فیزیک ایران است و تسلط بر ابزار پیشرفته ریاضی نظیر حساب دیفرانسیل و انتگرال و بردارها برای درک آن الزامی است.)

  • تقریب و اختلال در مکانیک، مظفری، نشر خوشخوان (این کتاب مناسب مرحله سوم المپیاد فیزیک (دوره تابستان) المپیاد فیزیک ایران است و برای دانش پژوهانی که می خواهند با روش "اختلال" برای حل مسائل مکانیک آشنا گردند بسیار مناسب است.)

نور هندسی:

  • الفبای نور هندسی، صادقی راد، انتشارات باشگاه دانش پژوهان جوان (این کتاب فعلاً بهترین کتاب آموزش نور هندسی موجود در بازار است. و مطالب 8 فصل آموزشی آن مناسب برای مرحله اول و دوم المپیاد فیزیک ایران می باشد. ولی از نظر تعداد مسئله و تمرین ، بهتر است دانش پژوهان علاقمند برای حل مسئله و تمرین از منابع دیگر نیز استفاده کنند.)

ترمودینامیک:

  • فیزیک پایه ، بلت، جلد 2، انتشارات فاطمی

  • فیزیک ، هالیدی، جلد2، انتشارات نشر دانشگاهی (انتشارات و مترجمین مختلفی اقدام به انتشار ویرایش های مختلف این کتاب کرده اند. هر چقدر ویرایش قدیمی تر باشد (به خصوص ویرایش سوم)، محتوای کتاب بهتر است ! باید در کتابفروشی های قدیمی یا دست دوم فروشی ها دنبال ویرایش سوم بگردید. معمولاً این کتاب به عنوان منبع اصلی برای مطالعه در سطح مرحله اول پیشنهاد میشود. آشنایی با مباحث مشتق و انتگرال میتواند شما را در یادگیری و درک بهتر مطالب این کتاب کمک کند. ولی در صورتی که به این مباحث آشنایی ندارید، نگران نباشید، همچنان می توانید این کتاب را با کمی تلاش مطالعه کنید.)

  • الفبای حرارت و سیالات، متقی پور، انتشارات باشگاه دانش پژوهان جوان (کتاب الفبای حرارت و سیالات برای آزمون مرحله اول المپیاد فیزیک، منبع بسیار مناسب و کافی است. البته تعداد مسئله های آن کم است. در صورتی که دانش پژوه این کتاب را کامل و دقیق مطالعه نماید، برای آزمون مرحله دوم نیز مفید خواهد بود. برای تسلط بیشتر، دانش پژوه باید از کتابهای حل مسئله نیز استفاده کند.)

  • حرارت و ترمودینامیک، زیمانسکی، مرکز نشر دانشگاهی (این کتاب برای دانش پژوهانی که علاقمند به مطالعه مباحث حرارت و ترمودینامیک در سطح پیشرفته هستند پیشنهاد می شود. و مطالعه آن برای مراحل اول و دوم المپیاد فیزیک الزامی نیست.)
الکتریسیته، مغناطیس و الکترو مغناطیس:
  • فیزیک پایه، جلد 3، بلت، انتشارات فاطمی (این کتاب برای دانش پژوهانی که به مباحث حسابان (مشتق و انتگرال و دیفرانسیل) آشنایی ندارند پیشنهاد می شود. مفاهیم تا حدی خوب بیان شده است ولی برای درک بهتر و عمیق تر مطالعه کتب دیگر لازم است.)

  • فیزیک ، جلد 3، هالیدی، انتشارات نشر دانشگاهی (انتشارات و مترجمین مختلفی اقدام به انتشار ویرایش های مختلف این کتاب کرده اند. هر چقدر ویرایش قدیمی تر باشد (به خصوص ویرایش سوم)، محتوای کتاب بهتر است ! باید در کتابفروشی های قدیمی یا دست دوم فروشی ها دنبال ویرایش سوم بگردید. معمولاً این کتاب به عنوان منبع اصلی برای مطالعه در سطح مرحله اول پیشنهاد میشود. آشنایی با ابزار مشتق و انتگرال میتواند شما را در یادگیری و درک بهتر مطالب این کتاب بسیار کمک کند.)

  • آشنایی با الکترودینامیک، گریفیث، مرکز نشر دانشگاهی (این کتاب از منابع مهم الکترومغناطیس در مرحله سوم المپیاد فیزیک ایران (دوره تابستان) است. مطالعه این کتاب نیازمند تسلط بر حساب دیفرانسیل و انتگرال و آشنایی با عملگرهای برداری (کرل و دیورژانس و ...) است.)

  • الکتریسیته و مغناطیس، نایفه، مرکز نشر دانشگاهی (این کتاب نیز از منابع الکترومغناطیس در مرحله سوم المپیاد فیزیک ایران (دوره تابستان) است. مطالعه این کتاب نیازمند تسلط بر حساب دیفرانسیل و انتگرال و آشنایی با عملگرهای برداری (کرل و دیورژانس و ...) است.)

با تشکر از مرجع المپیاد فیزیک ایران (IRANPHO)


.: كليه حقوق سايت متعلق به موسسه فرهنگي مهتدين مي باشد :.


طراحی و اجرا توسط پورتال صفرویک